Gebelik döneminde idrar kaçırma sık karşılaşılan bir durumdur. Çoğunlukla öksürme, hapşırma, gülme ya da ani hareket sırasında az miktarda kaçırma biçiminde görülür. Rahatsız edici olsa da bu dönemde beklenen bir bulgudur ve büyük bölümünde doğum sonrasında geriler. Aşağıda nedenleri, ayırt edilmesi gereken durumlar ve izlenen yaklaşımlar ele alınmıştır.
Gebelikte İdrar Kaçırma Neden Olur?
Büyüyen rahim mesaneye doğrudan baskı yapar. Mesanenin dolabileceği hacim azalır, dolayısıyla idrara çıkma sıklığı artar.
Hormonal değişim bağ dokusunu gevşetir. İdrar kanalını kapalı tutan destek yapılarının esnemesi, karın içi basıncı arttığında kaçağa zemin hazırlar.
Pelvik taban kaslarının artan yük altında yorulması bir diğer etkendir. Kasların kapatma gücü azaldığında ani basınç artışları kaçakla sonuçlanabilir.
Gebelik ilerledikçe bulgunun belirginleşmesi olağandır. Üçüncü üç aylık dönemde daha sık bildirilir.
Hangi Durumlar Ayırt Edilmelidir?
İdrar yolu enfeksiyonu benzer yakınmalara yol açabilir. Yanma, sık ve az miktarda idrar, kasıkta ağrı ya da idrarda bulanıklık varsa idrar incelemesi yapılır. Gebelikte bu tablonun atlanmaması önemlidir.
Amniyon sıvısının gelmesi idrar kaçırmayla karıştırılabilir. Sıvının sürekli, kokusuz ve berrak olması, iç çamaşırın durmadan ıslanması bu olasılığı düşündürür ve zaman geçirmeden değerlendirme gerektirir.
Ani ve karşı konulamaz sıkışma hissiyle gelen kaçak, farklı bir tipi işaret eder. Yaklaşım bu ayrıma göre değişir.
İdrarı yapmakta zorlanma, mesaneyi boşaltamama hissi ya da hiç idrar yapamama durumunda beklenmeden değerlendirme yapılmalıdır.
Neler Yapılabilir?
Pelvik taban egzersizleri ilk basamaktır. Kasların gebelik boyunca düzenli çalıştırılması, bu dönemdeki kaçağı azaltabildiği gibi doğum sonrası toparlanmaya da katkı sağlar.
Sıvı alımı azaltılmaz. Gebelikte yeterli sıvı alımı gereklidir; kısıtlama idrarın yoğunlaşmasına ve mesanenin daha çok uyarılmasına yol açar.
Kafein içeren içeceklerin azaltılması sıkışma hissini hafifletebilir.
Mesanenin düzenli aralıklarla boşaltılması, aşırı dolmanın önlenmesi bakımından yardımcı olur. Uzun süre idrarı tutmaktan kaçınılır.
Kabızlığın giderilmesi, dolu bağırsağın mesaneye yaptığı baskıyı azaltır.
Ped kullanılacaksa, adet pedi yerine idrar kaçağı için üretilmiş emici ürünler tercih edilir. Bölgenin kuru tutulması deri tahrişini önler.
Doğumdan Sonra Ne Olur?
Kaçağın büyük bölümü doğumu izleyen haftalar içinde azalır. Pelvik taban dokularının toparlanması zaman alır.
Doğumdan sonra üçüncü ayın sonunda süren kaçak için değerlendirme yapılması uygun olur. Bu aşamada pelvik taban rehabilitasyonu gündeme gelebilir.
Emzirme döneminde östrojen düzeyinin düşük seyretmesi, dokuların toparlanmasını yavaşlatabilir. Bu geçici bir durumdur.
Yeni bir gebelik planlanıyorsa, pelvik taban kaslarının önceden güçlendirilmesi sonraki dönem için katkı sağlar.