Yumurtalık kistlerinin türleri ve takibi, endometriozis ile çikolata kistinin seyri, yumurtalık burulması, iltihabı ve yumurtalık yetmezliği başlıkları.
Yumurtalık kisti, içi sıvı dolu keseciklerin genel adıdır. Bir bölümü adet döngüsünün doğal parçasıdır; yumurtlama sırasında oluşur ve birkaç döngü içinde kendiliğinden kaybolur.
Kistin boyutu, iç yapısı, duvar kalınlığı ve içinde bölme bulunup bulunmaması ultrasonda değerlendirilir. Bu özellikler takibin mi yoksa cerrahinin mi uygun olduğuna yön verir.
Kistlerin bir bölümü ise döngüyle ilgisizdir. Doğuştan gelen hücre artıklarından gelişen dermoid kistler, içine kanama olan hemorajik kistler ve sıvı içeriğine göre adlandırılan seröz ile müsinöz kistler bu gruptadır.
Şikâyet çoğu kadında siliktir. Karnın alt bölümünde dolgunluk, adet düzeninde kayma ya da ilişki sırasında rahatsızlık hissi ilk işaretler olabilir. Gebelikte saptanan kistlerin büyük bölümü de izlemle geriler.
Endometriozisde rahim iç zarına benzer doku rahmin dışına yerleşir. Yumurtalıkta birikip koyu renkli içerikle dolu bir kese oluşturduğunda çikolata kisti adını alır.
Adet sancısının yıllar içinde ağırlaşması, ilişki sırasında derin ağrı ve gebe kalmakta güçlük sık rastlanan bulgulardır. Şikâyetlerin başka nedenlerle karışması tanı süresini uzatabilir.
Yerleşim yeri şikâyetleri belirler. Bağırsak ve mesane çevresine uzandığında dışkılama ile idrar yapma sırasında ağrı görülebilir. Hastalık evrelere ayrılır, ancak evre ile ağrının şiddeti her zaman örtüşmez.
Yumurtalığın kendi ekseni çevresinde dönmesi kan akımını kesebilir. Bu tabloda ani başlayan tek taraflı şiddetli kasık ağrısına bulantı ve kusma eşlik eder; görüntülemenin zaman kaybedilmeden yapılması gerekir.
Yumurtalık yetmezliği ise kırk yaşından önce yumurtalık işlevinin azalmasıdır ve adetlerin seyrelmesiyle kendini gösterebilir. İltihap tablosunda ise ateş, kötü kokulu akıntı ve harekette artan kasık ağrısı bir arada bulunur.
Ateşle seyreden kasık ağrısı, karında hızla büyüyen şişlik ya da menopozdan sonra ortaya çıkan bir kist varlığında tetkikler genişletilerek ele alınır.
Son güncelleme: · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Elif Nazlı Çetindağ