İdrar kaçırma türleri, mesane ve rahim sarkması, aşırı aktif mesane, gaz kaçırma ve kronik kasık ağrısı gibi pelvik tabanı ilgilendiren şikâyetler.
Pelvik taban, leğen kemiğinin içinde mesane, rahim ve kalın bağırsağın son bölümünü alttan destekleyen kas ile bağ dokusu ağıdır. Aynı yapı, idrar ve gaz tutmayı sağlayan kapanma düzeneğinin de parçasıdır.
Desteğin zayıflaması iki ayrı şikâyet grubu doğurur: tutamama ve sarkma. İki grup sık sık bir arada bulunur, bu nedenle muayene her ikisini birlikte ele alır.
Bu kaslar dışarıdan görünmediği için çalıştıkları çoğu zaman fark edilmez. Doğru kasın kasıldığını anlamak, egzersizden yarar sağlamanın ilk koşuludur.
Doğum sayısı, iri bebek doğurmak, ıkınma evresinin uzun sürmesi, fazla kilo, kronik kabızlık ve geçmeyen öksürük pelvik tabana binen yükü artırır. Menopozla birlikte doku esnekliğinin azalması tabloyu belirginleştirebilir.
İdrar kaçırma tek bir hastalık değildir. Öksürme ve hapşırmayla olan kaçırma, tuvalete yetişememe biçiminde olan kaçırma ve mesanenin tam boşalmamasına bağlı taşma birbirinden ayrı yaklaşımlar gerektirir.
Sık idrara çıkma ise her zaman kaçırmayla birlikte olmaz. Mesanenin erken uyarı vermesi, gece birkaç kez tuvalete kalkmaya yol açabilir; bu tablo aşırı aktif mesane olarak tanımlanır.
Sarkma da tek bir organla sınırlı kalmaz. Mesanenin öne doğru, kalın bağırsağın son bölümünün arkaya doğru ve rahmin aşağı doğru yer değiştirmesi ayrı adlarla tanımlanır ve evrelere göre sınıflandırılır.
Yaş ilerledikçe sıklık artar; ancak durum kaçınılmaz ya da katlanılması gereken bir sonuç değildir. Şikâyetin tipi belirlendiğinde sıvı ve tuvalet alışkanlıklarının düzenlenmesi, pelvik taban egzersizi ve gerektiğinde cerrahi seçenekler gündeme gelir.
Şikâyetin günlük yaşamı ne kadar kısıtladığı da kararda ağırlık taşır. Bazı kadınlar için hafif bir kaçırma sorun oluşturmazken, bazıları sosyal yaşamını bu duruma göre düzenler.
Vajinada dışarı doğru kabarıklık hissedilmesi, mesanenin hiç boşalmadığı izlenimi, idrarda kan görülmesi ya da gaita kaçırma yaşanması durumunda muayeneyle birlikte idrar tetkiki ve pelvik taban değerlendirmesi yapılır.
Son güncelleme: · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Elif Nazlı Çetindağ
