Smear ve HPV testinin hangi sıklıkla tekrarlandığı, sonuç raporundaki kısaltmaların ne anlattığı, kolposkopinin yeri ve aşıyla korunmanın taramadaki payı.
Rahim ağzı hücrelerindeki değişimler çoğu zaman yıllar boyunca sessiz ilerler. Tarama, bu sessiz dönemi yakalamayı amaçlar. Böylece henüz kanser gelişmemiş hücre değişiklikleri saptanabilir ve küçük girişimlerle ele alınabilir.
Taramanın temelinde iki yöntem bulunur. Smear testi hücrelerin görünümünü inceler; HPV testi ise değişime yol açabilen virüsün varlığını araştırır. İki yöntem birbirinin yerine değil, birbirini tamamlayacak biçimde kullanılır. Yaşa göre hangisinin öne çıkacağı değişir.
Tarama için adet kanaması dışında bir gün seçilir. İşlem birkaç dakika sürer ve genellikle ağrı yapmaz. Öncesinde vajinal krem kullanılmaması ve kısa süre ilişkiden uzak durulması sonucun güvenilirliğini artırır.
Smear raporlarında ASCUS, LSIL ve HSIL gibi kısaltmalar geçebilir. Bunlar tanı adı değildir; hücrelerdeki değişimin derecesini tarif eder. Aynı kısaltma bir kadında yalnızca tekrar tarama, bir başkasında ileri inceleme gerektirebilir.
İleri inceleme gerektiğinde kolposkopi devreye girer. Rahim ağzı büyütülerek incelenir, kuşkulu bir alan görülürse küçük bir doku örneği alınabilir. İşlem sırasında kısa süreli kramp benzeri bir his tanımlanabilir; genellikle uyuşturma gerekmez.
Kolposkopi bulgusu smear sonucuyla uyumlu çıkmadığında inceleme belirli bir süre sonra yinelenebilir. İki yöntemin birlikte okunması, gereksiz doku çıkarılmasının önüne geçer.
HPV aşısı, virüsün sık görülen tiplerine karşı bağışıklık geliştirmeyi hedefler. En yüksek yararın cinsel yaşam başlamadan önceki dönemde beklendiği bilinir. Aşı yapılmış olmak taramayı gereksiz kılmaz; iki yaklaşım birlikte yürür.
Aşı belirli aralıklarla yapılan dozlardan oluşur ve ileri yaşlarda da gündeme gelebilir. Geliştirilen bağışıklık, virüsün bütün tiplerini kapsamadığı için tarama takvimi sürdürülür.
Tarama aralığı dışında ilişki sonrası kanama, ara kanama ya da rengi ve kokusu değişmiş akıntı fark edilirse, sıradaki tarama beklenmeden değerlendirme yapılması uygun olur.
Son güncelleme: · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Elif Nazlı Çetindağ
