Jinekolojik ultrasondan rahim filmine, bebeğin kalp taramasından kemik yoğunluğu ölçümüne kadar kadın sağlığında kullanılan görüntüleme yöntemleri; hangi inceleme hangi soruya yanıt arar?
Muayene bulgusu ve kan tahlili çoğu zaman tek başına yeterli olmaz. Rahmin iç yapısı, yumurtalıkların görünümü, bebeğin gelişimi ya da kemik dokusunun durumu hakkında bilgi gerektiğinde görüntüleme yöntemlerine geçilir.
Bu yöntemlerin büyük bölümü ağrısızdır ve ışın içermez. Ses dalgalarıyla çalışan ultrason bu grubun başında gelir; gebelik boyunca tekrar tekrar kullanılabilmesinin nedeni de budur. Mamografi ve rahim filmi gibi ışın kullanan yöntemler ise belirli göstergeler varsa ve gebelik dışında planlanır.
Jinekolojik ultrason rahim duvarını, yumurtalıkları ve varsa kist ya da miyom gibi yapıları gösterir. Gebelikte yapılan ölçümler bebeğin büyümesini, organ gelişimini ve suyun miktarını izler. Doppler incelemesi damarlardaki kan akımını değerlendirir ve bebeğe giden akımın takibi gerektiğinde tercih edilir.
Tüplerin açık olup olmadığı rahim filmiyle araştırılır. Kemik erimesi kuşkusunda kemik yoğunluğu ölçümü yapılır. Meme dokusunun değerlendirilmesinde yaş ve doku yapısı göz önüne alınarak ultrason ya da mamografi seçilir. Bebeğin kalp yapısına yönelik ayrı bir inceleme de belirli durumlarda planlanabilir. Doğuma yaklaşılan haftalarda bebeğin kalp atımlarının bir süre boyunca kaydedilmesi, iyilik halinin izlenmesinde kullanılır.
Bazı incelemelerin adet döneminin belirli günlerinde yapılması gerekir. Karından yapılan ultrasonda mesanenin dolu olması istenir, vajinal yolla yapılanda ise boş olması beklenir. Rahim filmi için kanamanın bitmiş olması aranır. Hazırlık kuralları görüntünün netliğini doğrudan etkiler. Karın duvarının kalınlığı, bağırsaklardaki gaz ve rahmin duruşu da görüntü kalitesini değiştirebilen etkenler arasındadır.
Görüntüleme sonucu bir tanı listesi sayılmaz; yakınma ve muayene bulgusuyla birleştiğinde anlam kazanır. Ani başlayan şiddetli karın ağrısı, gebelikte kanama ya da bebek hareketlerinde belirgin azalma varsa inceleme ertesi güne bırakılmaz.
Son güncelleme: · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Elif Nazlı Çetindağ