Yıllık kadın sağlığı kontrolünde neler yapılır, ilk jinekolog ziyareti ne zaman uygun olur? Muayenenin nasıl geçtiği ve yaşa göre önerilen tarama sıklıkları.
Kadın sağlığını ilgilendiren birçok durum başlangıçta belirti vermez. Rahim ağzındaki hücre değişiklikleri, erken dönem kemik kaybı ve bazı meme bulguları bu gruptadır. Düzenli kontrolün amacı hastalık aramak değil, sessiz seyreden değişiklikleri erken yakalamaktır. Erken yakalanan bir değişiklik çoğu zaman daha küçük bir girişimle çözülebilir.
Kontrol yalnızca muayeneden oluşmaz. Adet düzeni, korunma yöntemi, gebelik planı, ailede görülen hastalıklar ve ruhsal durum da görüşmenin parçasıdır. Bu bilgiler hangi taramanın gerekli olduğunu belirler.
Görüşme sorularla başlar. Ardından karın muayenesi, gerektiğinde rahim ağzının görülmesi ve ultrasonla rahim ile yumurtalıkların değerlendirilmesi yapılır. Rahim ağzından örnek alınması birkaç saniye sürer ve genellikle ağrı yaratmaz.
Cinsel deneyimi olmayan kişilerde muayene farklı biçimde yürütülür. Vajinal yol kullanılmaz; ultrason karından ya da makat yoluyla yapılabilir. Hiçbir işlem kişinin onayı olmadan uygulanmaz. Muayene için adet kanamasının bitmiş olması ve o gün yıkama ile vajinal ürün kullanılmamış olması yeterlidir. Kullanılan ilaçların ve önceki tahlil sonuçlarının yanında getirilmesi görüşmeyi kolaylaştırır.
Tarama sıklığı yaşa ve kişisel risk durumuna göre belirlenir. Rahim ağzı taraması belirli bir yaştan sonra başlar ve sonuçlar temiz geldiğinde aralıklarla sürdürülür. Meme değerlendirmesinde yaşa ve doku yapısına göre yöntem seçilir. Kemik ölçümü ise genellikle menopoz sonrası dönemde ya da risk taşıyan durumlarda planlanır.
İlk jinekolog ziyareti için cinsel deneyim bir koşul değildir. Adetin hiç başlamaması, çok ağrılı adetler ya da belirgin düzensizlik varsa ergenlik döneminde de değerlendirme yapılabilir.
Adet dışı kanama, ilişki sonrası kanama, kötü kokulu akıntı ya da memede yeni fark edilen bir sertlik varsa yıllık kontrol beklenmez.
Son güncelleme: · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Elif Nazlı Çetindağ