Gebelik boyunca artan ağırlık ve değişen hormon düzeni, leğen tabanındaki kas ve bağ dokusunu zorlar. Bu yapı mesaneyi, rahmi ve bağırsağın son bölümünü aşağıdan destekler. Gebelikte alınan önlemler, hem bu dönemde hem de doğum sonrasında ortaya çıkabilecek sorunların sıklığını azaltabilir. Aşağıda pelvik tabanın gebelikte nasıl etkilendiği ve korunması için izlenen başlıklar ele alınmıştır.
Gebelikte Pelvik Taban Neden Zorlanır?
Büyüyen rahmin ağırlığı doğrudan leğen tabanına biner. Bu yük gebelik ilerledikçe artar ve kasların sürekli gerilim altında kalmasına yol açar.
Gebelikte salgılanan hormonlar bağ dokusunu gevşetir. Doğum kanalının açılmasına hazırlık olan bu değişim, destek yapılarının esnekliğini de artırır.
Karın içi basıncını artıran durumlar yükü büyütür. Kabızlık, süregelen öksürük ve fazla kilo alımı bu başlıkta sayılabilir.
Bu değişimlerin bir bölümü gebeliğin doğal parçasıdır. Amaç değişimi engellemek değil, kasların gücünü koruyarak yükü taşıyabilir durumda tutmaktır.
Hangi Belirtiler Görülebilir?
Öksürürken, hapşırırken ya da gülerken az miktarda idrar kaçırma gebelikte sık karşılaşılan bir bulgudur. Çoğu kişide doğumdan sonraki aylarda geriler.
Kasık bölgesinde ağırlık ya da baskı hissi olabilir. Gün sonuna doğru artması tipiktir.
Sık idrara çıkma gebelikte beklenen bir durumdur; rahmin mesaneye baskısıyla ilgilidir. Yanma ya da ağrı eşlik ediyorsa değerlendirme gerekir.
Kabızlık ve bağırsak boşaltmada zorlanma da bu dönemde görülür. Ikınmanın uzaması pelvik tabanı ayrıca zorlar.
Pelvik Taban Egzersizleri
Bu egzersizler, idrarı ve gazı tutmayı sağlayan kasların bilinçli olarak kasılıp gevşetilmesine dayanır. Doğru kasın çalıştırılması ilk adımdır.
Kasılma sırasında karın, kalça ve bacak kasları gevşek kalmalıdır. Nefes tutulmaz; kasılma sırasında normal soluk alıp verme sürdürülür.
Kasılma birkaç saniye korunur, ardından en az o kadar süre gevşeme tanınır. Gevşeme aşaması kasılma kadar önemlidir.
Uygulama gün içine yayılan kısa tekrarlar biçiminde planlanır. Süreklilik, tek seferde çok sayıda tekrar yapmaktan daha belirleyicidir.
Kasların doğru çalıştırılıp çalıştırılmadığı konusunda kararsızlık varsa, muayenede değerlendirme yapılabilir. Yanlış kas grubunun kasılması beklenen katkıyı sağlamaz.
Günlük Yaşamda Alınabilecek Önlemler
Kabızlığın önlenmesi öncelikli başlıktır. Lifli beslenme, yeterli sıvı alımı ve düzenli yürüyüş bağırsak çalışmasını destekler. Tuvalette uzun süre ıkınmaktan kaçınılır.
Kilo alımının izlenen sınırlar içinde kalması, leğen tabanına binen yükü sınırlar.
Ağır kaldırmadan kaçınılır. Kaçınılamıyorsa yük dize çökerek alınır ve kaldırma sırasında nefes tutulmaz.
Süregelen öksürüğün nedeni araştırılır. Her öksürük atağı karın içi basıncını yükseltir.
Uzun süre ayakta kalmaktan kaçınmak ve gün içinde dinlenme araları vermek yükün dağılmasına yardımcı olur.
Doğum Şekli Pelvik Tabanı Etkiler mi?
Normal doğumda pelvik taban dokuları belirgin biçimde gerilir. İri bebek, uzayan ikinci evre ve alet yardımıyla doğum, gerilmenin arttığı durumlardır.
Sezaryen doğumda bu gerilme yaşanmaz. Buna karşılık gebeliğin kendisi de pelvik tabanı zorladığından, sezaryen tam bir koruma sağlamaz.
Doğum şekli yalnızca pelvik taban gözetilerek seçilmez. Anne ve bebek sağlığıyla ilgili birçok başlık birlikte değerlendirilir.
Doğum sırasında perine bölgesinin desteklenmesi ve ıkınma yönteminin uygun biçimde yönlendirilmesi, gerilmenin sınırlanmasına katkı sağlar.
Ne Zaman Değerlendirme Gerekir?
İdrar kaçırmanın günlük yaşamı etkileyecek düzeye gelmesi değerlendirme gerektirir.
Vajinada belirgin şişlik ya da dışarı doğru çıkıntı hissi bildirilmelidir.
İdrar yaparken yanma, ağrı ya da idrarda renk değişikliği olması ayrı bir tabloyu işaret edebilir.
Gaz ya da gaita tutmada zorlanma, seyrek görülse de değerlendirilmesi gereken bir bulgudur.
Kasık ağrısının artması ve hareketi kısıtlaması durumunda muayene yapılması uygun olur.