Dış genital bölgede saptanan ve muayeneyle tam olarak tanımlanamayan bir değişiklik söz konusu olduğunda, o bölgeden küçük bir doku örneği alınarak inceleme yapılabilir. Bu işlem, görünümün ardındaki yapıyı hücre düzeyinde ortaya koymayı amaçlar. Aşağıda bu uygulamanın hangi durumlarda düşünüldüğü ve sürecin nasıl işlediği anlatılmaktadır.
Vulva Biyopsisi Hangi Durumlarda Yapılır?
En sık gerekçe, bölgede saptanan ve muayene bulgularıyla açıklanamayan bir değişikliğin bulunmasıdır. Renk farklılığı, kalınlaşmış alanlar, ince ve parlak görünen bölgeler bu kapsamda değerlendirilir.
İyileşmeyen yaralar ayrı bir başlıktır. Bölgede uzun süredir kapanmayan bir yara ya da yineleyen bir açıklık bulunduğunda, altta yatan durumun belirlenmesi için örnek alınması gündeme gelir.
Uygulanan yaklaşımlara yanıt vermeyen kaşıntı da bu gerekçeler arasındadır. Aylardır süren, verilen önerilerle gerilemeyen bir kaşıntı, yalnızca yakınmaya yönelik yaklaşımların yetersiz kaldığını gösterir ve tanının netleştirilmesi gerekir.
Yeni ortaya çıkan, boyutu artan ya da görünümü değişen kabarıklıklar da değerlendirilir. Ayrıca cilde ait bazı hastalıkların bu bölgede yerleşmesi durumunda tanının doğrulanması için örnek alınabilir. İleri yaşta saptanan değişiklikler bu açıdan ayrıca dikkat gerektirir.
Bu işlemin istenmesi, ciddi bir durumdan kuşkulanıldığı anlamına gelmez. Çoğu zaman amaç, benzer görünen birkaç olasılığın birbirinden ayrılması ve doğru yaklaşımın belirlenmesidir. Bu bilginin paylaşılması gereksiz kaygıyı önler.
İşlem Nasıl Uygulanır, Ağrılı mıdır?
İşlem öncesinde alınacak bölge bölgesel olarak uyuşturulur. Bu uygulama sırasında kısa süreli bir batma ve yanma hissi duyulabilir; bu his birkaç saniye içinde geçer. Uyuşma sağlandıktan sonra işlem hissedilmez.
Örnek alma için genellikle küçük bir zımba benzeri alet kullanılır. Bu aletle birkaç milimetrelik yuvarlak bir doku parçası çıkarılır. Daha büyük bir alanın değerlendirilmesi gerektiğinde bıçakla kesi yapılarak örnek alınabilir.
Alınan bölgede kanama olması durumunda basınç uygulanır ya da yakma yöntemiyle durdurulur. Gerektiğinde bir ya da iki dikiş atılır; bu dikişler çoğunlukla kendiliğinden eriyen türdendir.
İşlemin tamamı genellikle kısa sürer ve poliklinik koşullarında yapılabilir. Birden çok bölgeden örnek alınması gerektiğinde ya da kadının kaygısı belirgin olduğunda kısa süreli anestezi seçeneği değerlendirilebilir.
Uyuşturucu maddenin etkisi işlemden sonra birkaç saat sürebilir. Bu süre içinde bölgede uyuşukluk hissedilmesi olağandır. Etki geçtiğinde hafif bir rahatsızlık başlayabilir; bu durum için ağrı kesici önerilir.
İşlem Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılır?
Değerlendirme ayrıntılı bir muayeneyle başlar. Değişikliğin yerleşimi, boyutu, sınırları ve görünümü kaydedilir. Yakınmanın ne zamandır sürdüğü ve daha önce hangi yaklaşımların denendiği sorgulanır.
Gerektiğinde büyüteçli inceleme yapılabilir. Bu yöntem, çıplak gözle ayırt edilemeyen ayrıntıların görülmesini sağlar ve örneğin hangi noktadan alınacağının belirlenmesine yardımcı olur.
Kullanılan ilaçlar kaydedilir; kan sulandırıcı ilaç kullanımı ayrıca sorgulanır çünkü kanama olasılığını etkiler. Bu ilaçların kesilip kesilmeyeceği hekim tarafından değerlendirilir. Bilinen alerjiler, özellikle uyuşturucu maddelere karşı olanlar bildirilmelidir.
Özel bir hazırlık genellikle gerekmez; aç kalınması istenmez. Bölgede aktif bir enfeksiyon bulunuyorsa işlemin ertelenmesi düşünülebilir. Adet dönemi zorunlu bir engel oluşturmaz ancak randevu planlanırken göz önünde bulundurulabilir.
Sonuç Ne Zaman Çıkar?
Dış genital bölgeden alınan örnekte, parçanın hangi kenarının yüzeye baktığının korunması önem taşır; bu nedenle örnek sünger ya da özel bir kâğıt üzerine yerleştirilerek gönderilebilir. Laboratuvarda parça suyundan arındırılır, parafin bloğa gömülür ve çok ince dilimler halinde kesilir. Deri kaynaklı tablolarda katmanların ayrı ayrı görülebilmesi için ek boyamalar gerekebilir; bu durumda raporun çıkması birkaç gün daha uzayabilir.
Bu hazırlık aşamalarının her biri belirli bir süre gerektirir. Bu nedenle sonucun çıkması genellikle birkaç iş günü ile iki hafta arasında değişen bir süre alır. Bu süre merkezden merkeze farklılık gösterebilir.
Bazı durumlarda ek incelemeler yapılması gerekebilir. Özel boyama yöntemleri ya da ileri incelemeler istendiğinde süre uzayabilir. Bu durum sonucun sorunlu olduğu anlamına gelmez; yalnızca değerlendirmenin ayrıntılandırıldığını gösterir.
Sonucun kadına aktarılması muayene sırasında yapılır. Raporun yalnızca okunması değil, ne anlama geldiğinin ve hangi adımların izleneceğinin açıklanması bu görüşmenin amacıdır. Bu nedenle kontrol randevusunun aksatılmaması önem taşır.
Raporun bir kopyasının saklanması yararlıdır. İleride farklı bir hekime başvurulduğunda ya da yeni bir değerlendirme gerektiğinde bu kayıt sürecin baştan yapılmasını gerektirmez ve karşılaştırma olanağı sunar.
Biyopsi Sonrası Bakımda Nelere Dikkat Edilmeli?
Örnek alınan alan küçük olmakla birlikte sürtünmeye açık bir bölgede yer alır; bu nedenle bakımın odağında dokunun kuru kalması vardır. Ilık suyla kısa süreli yıkama yeterlidir, ovarak temizlemek dikiş hattını zorlar. Kurulamak yerine hafifçe bastırarak nemi almak daha uygundur. Parfümlü ürünlerden kaçınılması, pamuklu ve bol iç çamaşırı tercih edilmesi önerilir.
Duş alınmasında sakınca bulunmaz. Buna karşılık küvette uzun süre kalmaktan, havuz ve denizden bir süre uzak durulması istenir. Bu öneriler enfeksiyon olasılığını azaltmaya yöneliktir.
Örnek alınan nokta günlük yaşamda sürekli sürtünmeye açık olduğundan giysi seçimi onarımı doğrudan etkiler. Teri hapseden sentetik kumaşlar yerine hava geçiren, gevşek dokunmuş çamaşırlar tercih edilir; tayt ve dar pantolonlar birkaç hafta bir kenara bırakılır. Bisiklet selesi ve uzun süren araç yolculukları gibi doğrudan bası yaratan durumlar da ertelenir. Tuvalet sonrası bölgenin ovalanmadan, kurulama hareketiyle kurutulması istenir.
Vulva dokusundan alınan örnek genellikle bir ya da iki dikişle kapatılır; bu dikişler kendiliğinden eriyen türdendir ve iki hafta içinde kaybolur. Birleşmeye ne zaman dönüleceği, dikişlerin eridiği ve yüzeyin kapandığı görüldükten sonra söylenir. Bu arada bölgeye sürülmesi istenen merhem varsa temiz elle ve ince bir tabaka halinde uygulanır. Reçetelenen ağrı kesici ile antibiyotik de belirtilen gün sayısı tamamlanana dek sürdürülür.
İdrar yaparken bölgede yanma hissedilebilir. Bu durumda idrar sırasında ılık su dökülmesi rahatlama sağlayabilir. Yeterli sıvı alınması da idrarın seyrelmesine ve yanmanın azalmasına katkıda bulunur.
İyileşme Ne Kadar Sürer?
Uyuşturucu ilacın etkisi geçtikten sonra, örnek alınan noktada zonklayıcı olmayan bir sızlama ve yüzeysel bir batma hissi tarif edilir. Bu duyum yürürken ve otururken belirginleşir; sırt üstü uzanıldığında geriler. İlk gün temiz bir bezle sarılı buz torbasının aralıklarla uygulanması ödemi sınırlar. İdrar yaparken batma oluyorsa, işeme sırasında ılık su dökülmesi bu duyguyu hafifletebilir. Yakınma genellikle üçüncü günden sonra belirgin biçimde geriler.
Alınan bölgede küçük bir açıklık kalır ve bu alan kademeli olarak kapanır. Örnek alanının küçük olması nedeniyle iyileşme çoğunlukla hızlı ilerler.
Toplam iyileşme süresi genellikle bir ile iki hafta arasındadır. Bu süre örnek alanının büyüklüğüne, yerleşim yerine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişebilir. Şeker hastalığı gibi iyileşmeyi yavaşlatabilen durumlarda süre uzayabilir.
Dikiş atılmışsa erime süreci birkaç haftayı bulabilir. Bu dönemde hafif bir batma hissi bildirilebilir. Günlük etkinliklere dönüş çoğu kadında işlemin ertesi günü mümkün olur.
Birden çok bölgeden örnek alınmışsa iyileşme her alanda aynı hızda ilerlemeyebilir. Bu farklılık beklenen bir durumdur. Alanların tümünün kapanması birkaç haftayı bulabilir.
Hangi Belirtiler Hekime Başvurmayı Gerektirir?
Ateşin yükselmesi, titreme ve genel durumda bozulma gecikmeden değerlendirme gerektirir. Bu bulgular enfeksiyon gelişimini düşündürebilir.
Örnek alınan noktadaki rahatsızlığın günler içinde gerilemesi beklenirken tersine artması dikkate alınmalıdır. Kızarıklığın küçük dikiş alanının dışına doğru genişlemesi ve bölgenin dokunmakla sıcak hissedilmesi de aynı başlıkta ele alınır. Buradan gelen sıvının kokusunun bozulması ya da iltihaplı bir görünüm alması başvuru gerekçesidir.
Bu bölgede damarlanma yoğun olduğundan, örnek alınan noktadan gelen taze kan ilk saatlerde temiz bir bezle on beş dakika sabit bastırılarak durdurulmaya çalışılır. Bu uygulamaya karşın kesilmeyen ya da bez değiştirdikçe hızlanan bir akış bekletilmeden görülmelidir. Dikişlerin ayrılıp yaranın açılması, bölgede hızla gerginleşen mor bir şişlik oluşması ve idrar yapmanın güçleşmesi de aynı gün içinde bildirilmesi gereken durumlardır.
İdrar yapmakta zorlanma, bölgede hızla büyüyen bir şişlik ve iyileşmeyen bir yaranın sürmesi başvuru gerektirir. Ayrıca sonuç raporunun alınması için planlanan kontrole gidilmesi sürecin ayrılmaz bir parçasıdır.
Hangi Riskler ve Komplikasyonlar Söz Konusudur?
Bu işlem genel olarak sorunsuz tamamlanan bir uygulamadır; yine de her girişimde olduğu gibi olası sorunları bulunur. Bunların bilinmesi, uyarı belirtilerinin fark edilmesini kolaylaştırır.
Kanama en sık bildirilen durumdur. Bölge kanlanması zengin olduğu için beklenenden fazla kanama görülebilir. Çoğunlukla basınç uygulanmasıyla kontrol altına alınır; seyrek olarak ek girişim gerekebilir.
Enfeksiyon gelişmesi bir başka olasılıktır. Ateş, artan ağrı, kızarıklık ve akıntı ile kendini gösterir. Bölgenin temiz tutulmasına yönelik önerilere uyulması bu olasılığı azaltır.
İyileşme sürecinde bölgede iz kalması olasıdır; bu iz çoğunlukla küçük ve zamanla belirsizleşen bir görünümdedir. Uyuşturucu maddeye karşı tepki gelişmesi ve iyileşmenin beklenenden uzun sürmesi de bildirilen durumlar arasındadır. Ayrıca alınan örneğin tanı koymaya yetmemesi ve işlemin yinelenmesinin gerekmesi seyrek de olsa görülebilir.