Bir yıl içinde gebelik oluşmadığında hangi incelemelerin sırayla istendiği, yumurtlamanın takibi ve uyarılması, tekrarlayan kayıplar ile gebelik öncesi hazırlık.
Korunmasız ilişkiye karşın bir yıl boyunca gebelik oluşmaması kısırlık olarak tanımlanır. Kadının yaşı otuz beşin üzerindeyse bu süre kısaltılabilir. Tanım bir suçlama değildir; incelemeye başlama eşiğini gösterir.
Değerlendirme çiftin iki tarafını birlikte kapsar. Kadında yumurtlama düzeni, tüplerin açıklığı ve rahim iç yapısı incelenir; erkekte sperm değerleri istenir. Nedenin yalnızca bir tarafta aranması eksik sonuç verebilir.
İlk görüşmede adet öyküsü, geçirilmiş ameliyatlar, sigara kullanımı ve kilo değişimi sorulur. Bu bilgiler hangi tetkiklerin gereksiz olduğunu belirlemeye de yardımcı olur.
Adet düzeni bozulduğunda ya da hiç adet görülmediğinde yumurtlamanın gerçekleşmediği düşünülebilir. Ultrasonla yapılan folikül takibi, yumurtanın büyüdüğünü ve çatladığını göstermeye yardımcı olur. Takip, ilişki zamanlamasının planlanmasında da kullanılır.
Yumurtlama sağlanamıyorsa ilaçla uyarı yöntemleri gündeme gelebilir. Doz ve süre kişiye göre belirlenir. Aşırı yanıt ve çoğul gebelik olasılığı bulunduğu için takip yapılmadan ilaç kullanılması uygun görülmez.
Yumurtalık rezervini gösteren değerler ise gebelik olasılığını doğrudan bildirmez. Bu ölçümler daha çok tedavi yönteminin ve zamanlamasının seçilmesinde yol gösterici olarak kullanılır.
Erkek tarafındaki incelemenin iki ile yedi gün arasında cinsel perhiz sonrasında yapılması istenir. Sonuç düşük çıktığında tek ölçümle karar verilmez; tahlil belirli bir süre sonra yinelenir.
Art arda gelen kayıplarda rahim yapısı, hormon değerleri, pıhtılaşma eğilimi ve kromozom incelemesi gündeme gelebilir. Araştırmaların bir bölümünde belirgin bir neden bulunamaz. Bu sonuç, sonraki gebeliğin olanaksız olduğu anlamına gelmez.
Tüplerin açık olup olmadığı ilaçlı film ya da ultrason eşliğinde sıvı verilerek araştırılabilir. İnceleme, adet kanamasının bitiminden sonraki günlerde planlanır.
Gebelik planlayan kadında folik asit kullanımı, aşı durumu ve süregelen hastalıkların ilaçlarının gözden geçirilmesi hazırlığın parçasıdır. Adet düzeni aniden bozulduğunda ya da ilişki sırasında ağrı eklendiğinde inceleme öne alınabilir.
Son güncelleme: · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Elif Nazlı Çetindağ
