İlişkide ağrı, vajinismus, vajinal kuruluk, istek azlığı ve ilişki sonrası kanama gibi konuşulması güç başlıklar; bedensel nedenleri, ruhsal boyutu ve ele alınma biçimi.
Cinsellikle ilgili yakınmalar yalnızca bir istek sorunu değildir. Hormon dengesi, pelvik taban kaslarının gerginliği, geçirilmiş bir doğum ya da ameliyat, kullanılan ilaçlar ve ilişkinin duygusal zemini birlikte rol oynar. Bu nedenle değerlendirme hem bedeni hem de yaşam koşullarını kapsar. Aynı yakınmanın arkasında bir kişide dokuya ait bir neden, başka bir kişide ise korku ve kaçınma döngüsü bulunabilir.
Bu başlıkların dile getirilmesi çoğu kadın için kolay olmaz. Oysa yakınmaların çoğu, üzerine konuşulduğunda düzelmeye açıktır. Sessiz kalınan her ay sorunun yerleşmesini kolaylaştırır. Ağrı yaşanan ilişkilerden kaçınılması, zamanla kasların daha da gerginleşmesine yol açabilir.
İlişki sırasındaki ağrı, girişte kasların istemsizce kasılmasından kaynaklanabileceği gibi enfeksiyon, endometriozis ya da dokudaki incelmeyle de ilgili olabilir. Emzirme dönemi ve menopoz sonrasında estrojen düzeyinin düşmesi kurulukla birlikte yanma hissi yaratabilir. Doğum sırasında oluşan bir yırtığın iyileşme biçimi de aylar sonra ağrı olarak kendini gösterebilir.
İstekte azalma ise tek bir nedene bağlanmaz. Uykusuzluk, tükenmişlik, doğum sonrası dönem, tiroid sorunları, bazı ilaçlar ve ilişkideki gerginlik bu tabloyu birlikte hazırlayabilir. İlişki sonrasında kanama görülmesi ise ayrı bir durumdur ve rahim ağzının muayeneyle görülmesini gerektirir.
Değerlendirme dinlemeyle başlar. Yakınmanın ne zaman başladığı, her ilişkide mi yoksa belirli durumlarda mı görüldüğü ve eşlik eden şikâyetler sorulur. Muayene, kişinin rahat edeceği hızda ve izniyle yapılır; gerektiğinde ilk görüşmede muayene yapılmaz.
Yaklaşım yakınmanın kaynağına göre değişir. Nemlendirici ve bölgesel destek tedavileri, pelvik taban kaslarına yönelik çalışmalar, enfeksiyon varsa tedavisi ve gerektiğinde ruh sağlığı desteği birlikte kullanılabilir. Eşin sürece katılması, ilerlemenin hızını çoğu zaman belirgin biçimde artırır.
İlişki sonrası kanama, geçmeyen kasık ağrısı ya da kötü kokulu akıntı varsa bu bulgular kendi kendine geçmesi beklenen şikâyetler arasında sayılmaz ve muayene gerektirir.
Son güncelleme: · İçerik sorumlusu: Op. Dr. Elif Nazlı Çetindağ
